Sta jij ineens midden in een gesprek in brand, terwijl je het woord kwijtraakt en het zweet in je nek springt?

Een vrouw uit Leiden ontdekte waar die opvliegers vandaan komen. En nee, je bent je verstand niet aan het verliezen.

De overgang overviel Marjolein op de vervelendste momenten: in vergaderingen, in de supermarkt, midden in een zin. Tot ze ontdekte dat haar lichaam een soort thermostaat heeft die van slag was geraakt, en leerde hoe ze die in vijftien minuten weer bijstelt. Dit is wat ze leerde.

Ik zal je eerlijk vertellen hoe het bij mij begon.

Niet 's nachts, zoals bij veel vrouwen. Bij mij begon het overdag, op de momenten dat ik het het minst kon gebruiken.

Ik zat in een vergadering, ik was aan het woord, en ineens sloeg het toe. Een golf van hitte die vanuit mijn borst omhoog kroop, het zweet dat in mijn nek en op mijn bovenlip sprong, mijn hart dat op hol sloeg. En precies op dat moment raakte ik het woord kwijt dat ik wilde zeggen. Ik zat daar, rood aangelopen, met een hoofd vol mist, en ik voelde iedereen kijken.

Het gebeurde in de supermarkt. Bij verjaardagen. Een keer terwijl ik met mijn dochter aan het praten was, en ik zomaar tegen haar uitviel, om werkelijk niets, terwijl ik daarna dacht: waarom deed ik dat, zo ben ik helemaal niet.

Want dat was het ergste. Niet eens de hitte of het zweet op zich, maar het gevoel dat ik de controle kwijt was. Dat mijn eigen lichaam en mijn eigen humeur deden waar ze zin in hadden, en dat ik er machteloos bij stond. Ik keek 's ochtends in de spiegel en dacht: wie ben jij, en waar is de vrouw die altijd zo rustig en zeker was?

Dus deed ik wat de meeste vrouwen doen. Ik beet door en ik lachte het weg. Een vestje uit, een raampje open, snel een slokje water. "Het hoort er nu eenmaal bij," zei iedereen. Zelfs bij de huisarts kreeg ik vooral te horen dat het de overgang was en dat het vanzelf weer over zou gaan. Accepteer het maar.

Als je dit leest en je voelt die brok in je keel, omdat je precies weet waar ik het over heb, lees dan even door. Want ik wil je iets vertellen wat ik veel te laat heb ontdekt.

Het ligt niet aan jou. Je bent je verstand niet aan het verliezen, en je hoeft het ook niet zomaar te accepteren.

Begrijp me goed, ik zeg niet dat de overgang niet echt is. Natuurlijk is die echt. Maar onder al die symptomen zit iets wat niemand mij ooit heeft uitgelegd. Je lichaam heeft een soort interne thermostaat. Het systeem dat je temperatuur regelt, dat je kalmeert als je hart op hol slaat, en dat je 's avonds laat zakken in een diepe slaap. In de overgang raakt precies dat systeem van slag. Het schat de temperatuur verkeerd in, en het slaat alarm terwijl er niets aan de hand is.

En het moderne leven helpt geen zier. Alles is warm en comfortabel, de verwarming staat aan, je telefoon staat de hele dag aan, er is altijd licht en altijd een scherm. Je lichaam krijgt nooit meer de prikkel die het nodig heeft om die thermostaat opnieuw af te stellen. En dus blijft hij op tilt staan.

Dát is waarom je ineens in brand staat terwijl het niet warm is. Waarom je hart bonkt en je hoofd in de mist loopt. Waarom je zo'n kort lontje hebt. Niet omdat je zwak bent of je aanstelt. Maar omdat dat systeem ontregeld is geraakt, en niemand je ooit heeft geleerd hoe je het weer helpt kalmeren.

Toen ik dat eenmaal begreep, viel er een last van me af. Het was geen karakterfout. Ik werd niet gek. Het was een systeem dat van slag was, en een systeem dat van slag is, dat kun je helpen.

De vraag was alleen: hoe?

Ik heb van alles geprobeerd voordat ik het antwoord vond. Misschien herken je het rijtje.

Supplementen, om te beginnen. Magnesium, zwarte cohosh, van die kruiden waarvan het internet zegt dat ze wonderen doen. Een ventilatortje op mijn bureau en een waaier in mijn tas. 's Avonds een glaasje wijn om de scherpe randjes eraf te halen. Maar die wijn maakte mijn nachten juist erger, en de rest waren pleisters. Ze deden niets aan de reden dat mijn thermostaat van slag was. Ze dekten het hooguit een beetje toe.

En "accepteren dat het erbij hoort"? Dat was simpelweg geen optie meer. Niet als het betekende dat ik de vrouw die ik was voorgoed moest opgeven.

Ik wist inmiddels dat kou iets met dat systeem deed, want je leest er tegenwoordig overal over. Dus dacht ik: ik koop gewoon een ijsbad voor thuis. Maar een fatsoenlijk bad met koeler loopt al snel richting een paar duizend euro, en de duurdere sets nog een flink stuk hoger. En zelfs als je dat ervoor over hebt, moet je ijs blijven halen, het water schoonhouden en maar afwachten hoe lang het ding heel blijft. Ik kende genoeg mensen die er eentje kochten en hem binnen een paar maanden ongebruikt in de schuur hadden staan.

Ik heb het ook met koude douches geprobeerd. Een paar dagen hield ik het vol, en toen draaide ik de kraan op een koude ochtend gewoon weer op warm. Geen begeleiding, geen idee of ik het goed deed, en eerlijk gezegd geen zin om het in mijn eentje vol te houden.

En het echt alleen doen, zonder dat iemand op me lette, durfde ik niet. De ademhalingsoefeningen en het koude water zijn los van elkaar prima, maar samen en alleen kan het juist gevaarlijk worden. Daar zijn ongelukken mee gebeurd. Ik wilde mezelf terugvinden, niet in mijn eentje een risico nemen in een ton in de tuin.

Dus daar stond ik. Ik wist eindelijk wat er aan de hand was, die ontregelde thermostaat. Ik wist dat kou de sleutel was. Maar alles wat ik probeerde was of een pleister, of te duur, of te eng om alleen te doen.

Er moest een manier zijn om mezelf weer terug te krijgen. Veilig, en met iemand naast me die wist wat hij deed.

En die manier kwam op een dag dat een vriendin me bijna letterlijk meesleepte naar een begeleide sessie.

Ik had er geen enkel vertrouwen in. Ik dacht echt dat het iets was voor jonge, sportieve types die de hele dag in koud water springen, niet voor een vrouw van in de vijftig die nauwelijks meer wist wie ze was. Maar ik ging mee.

En het verraste me meteen, want het begon niet met kou. Het begon met warmte. Ik mocht eerst rustig opwarmen in de sauna, en juist die warmte maakte dat mijn schouders zakten en mijn hoofd voor het eerst in tijden stil werd. Pas daarna, toen ik ontspannen was, ging ik voor even het koude water in. En ja, op dat moment gingen alle alarmbellen in mijn lijf af. Alles in me schreeuwde dat ik weg moest lopen.

Maar er stond een man naast me, Roy, de eigenaar, die me rustig door mijn ademhaling heen praatte. Stap voor stap. Het was maar kort. En in plaats van weg te lopen bleef ik zitten, ademde ik, en na een halve minuut gebeurde er iets wat ik niet had verwacht. De paniek zakte weg, en er kwam een diepe, stille rust voor in de plaats die ik in jaren niet had gevoeld.

Het echte verschil merkte ik pas die middag. Er kwam een opvlieger opzetten, zo eentje die me normaal helemaal zou hebben overrompeld. En deze keer voelde ik hem wel komen, maar hij sloeg me niet onderuit. Ik bleef rustig ademen, en hij trok weg. Voor het eerst in maanden had niet de opvlieger de leiding, maar ik.

Dat was het moment dat ik dacht: hier zit iets. Dit is geen toeval.

Want dit is wat er volgens mij gebeurt, en steeds meer onderzoek wijst die kant op. Eerst de warmte, dan die korte, scherpe kou: dat lijkt precies de afwisseling waar zo'n ontregelde thermostaat op reageert. Je geeft je lichaam weer een prikkel die het in ons altijd-warme leven bijna nooit meer krijgt. Veel vrouwen merken dat hun hartslag zakt, hun hoofd rustiger wordt en hun lijf makkelijker schakelt van "alarm" naar rust. En hoe vaker je het doet, hoe meer een gewoonte het lijkt te worden. Hard bewezen is het niet, en ik beloof je niets. Maar bij mij gaf juist dit de doorslag.

Ik wil heel eerlijk tegen je zijn, want daar is in deze wereld te weinig van. Het verandert je hormonen niet. Dat kan het niet, en dat beweer ik ook niet. Maar het gaf mij mijn rust terug. Mijn slaap. Mijn geduld met de mensen van wie ik hou. En misschien wel het belangrijkste: het gevoel dat ik weer grip had op mijn eigen lijf, in plaats van andersom.

En toen snapte ik ook waarom ik daarvoor steeds was afgehaakt. Niet omdat de kou te zwaar was. Maar omdat ik het alleen deed. Geen begeleiding, geen ritme, niemand die naast me stond op het moment dat mijn lijf zei dat ik moest stoppen. Dat is waar bijna iedereen afhaakt. Niet bij de kou zelf, maar bij het in je eentje volhouden.

En over veilig gesproken, want daar twijfelde ik zelf het meest over, zeker op mijn leeftijd. Bij Cool Rush zit je. Je hoofd blijft boven water. Er staat altijd iemand naast je. Je bouwt rustig op via de warmte, en de kou is maar kort. En de ademhalingsoefeningen doen ze bewust los van het water, nooit tegelijk. Precies dat ene gevaarlijke ding, ademhaling en onderwater tegelijk, is eruit gehaald.

Eén ding wil ik er eerlijk bij zeggen. Dit is geen medicijn en het vervangt je huisarts niet. Als je in de overgang zit, blijf vooral met je dokter in gesprek over wat jij nodig hebt, ook over hormoontherapie als dat bij je past. Zie dit niet als een vervanging, maar als iets wat je je rust, je slaap en je gevoel van controle teruggeeft, naast alles wat je verder doet.

Je hoeft me trouwens niet op mijn woord te geloven. Lees gewoon wat anderen zeggen die hier zijn geweest.

En ja, ik weet wat je nu misschien denkt. Dat dit niets voor jou is. Dat je geen ijsbeer bent, geen sportschooltype, gewoon een vrouw die zichzelf weer terug wil. Maar dat is nou juist het punt. Iedereen die hier voor het eerst binnenkomt is bang. Echt iedereen. En bijna iedereen zegt achteraf hetzelfde: het viel me reuze mee, de kou was lang niet zo erg als ik in mijn hoofd had gemaakt. Je hoeft helemaal niets te kunnen. Je hoeft alleen maar te komen, de rest leren ze je.

Daarom bestaat De Reset. Zes begeleide sessies waarin je persoonlijk leert om die rust weer aan te zetten, met een ervaren begeleider naast je, van de warmte naar de kou en weer terug. Van die eerste keer dat je er als een berg tegenop ziet, tot het moment dat je er rustig in stapt omdat je precies weet wat je doet. Geen stunt, maar een ritme dat je volhoudt. In vijftien minuten, wanneer het jou uitkomt.

Elke sessie word je persoonlijk begeleid, met iemand die weet wat hij doet naast je. Daardoor kan er maar een beperkt aantal nieuwe mensen per maand bij, twintig om precies te zijn. Simpelweg omdat echte begeleiding anders niet meer is dan begeleiding op papier.

Dus als je dit hele verhaal hebt gelezen en je herkende jezelf, in die hitte die je overvalt, die mist, dat gevoel dat je jezelf kwijt bent, dan is dit je teken. Je bent niet gek en je wordt niet oud. Je systeem is alleen even van slag. En het is te leren hoe je het weer kalmeert.

Ik kreeg mezelf terug. En jij kunt dat ook.